តើអ្វីទៅដែលហៅថាឧត្តមសិក្សា(ការអប់រំជាន់​ខ្ពស់​?)

អត្ថន័យ​នៃ​ពាក្យ “ការ​អប់​រំ​ជាន់​ខ្ពស់​” ឬ អាច​ហៅ​ម្យ៉ាង​ទៀត​ថា “ឧត្តម​សិក្សា”  គឺ​មិន​អាច​ពន្យល់​បកស្រាយ​ ដោយ​សាមញ្ញ​បាន​នោះ​ទេ​។ តែ​បើ​និយាយ​ឱ្យ​សាមញ្ញ វា​ជា​កម្រិត​សិក្សា​ ដែល​យើង​ត្រូវ​បន្ត​ការ​សិក្សា​បន្ទាប់​ពី​ចប់​វិទ្យាល័យ​គឺ សិក្សា​នៅ វិទ្យាស្ថាន មហា​វិទ្យាល័យ ឬសាកល​វិទ្យាល័យ ឬ ស្ថាប័ន​បណ្តុះ​បណ្តាល បច្ចេក​ទេស​និង​វិជ្ជាជីវៈ​ផ្សេងៗ​ទៀត។

យើងអាចទាញ​ទ្រឹ​ស្តីជាមូលដ្ឋានបានថា ​ឧត្តមសិក្សា គឺ​ស្ថិត​ក្នុង​កម្រិត​មួយ​ដែលផ្តល់លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បុគ្គលណាម្នាក់ដើម្បីធ្វើ​ការ​នៅ​កន្លែង​ដែល​មាន​ជំនាញ​វិជ្ជាជីវៈ​ច្បាស់លាស់មួយ ​ហើយ​វា​ជា​ធម្មតា​នឹង​ត្រូវ​បាន​បង្រៀន​នៅ​ក្នុង​មជ្ឈដ្ឋាន ដែល​មាន​រួម​បញ្ចូល​
នូវសកម្មភាព​ស្រាវ​ជ្រាវ​ដ៏​ទំនើប​មួយ​។ កម្រិតថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ថា​ជា ​កម្រិតដែលមានជំនាញ​ឯកទេស​ ​ទូលំទូលាយ ​ហើយ​ដែល​និយោជក​បាន​រក​ឃើញ​ថាមានប្រយោជន៍​ជាខ្លាំង​ណាស់​ចំពោះគេ។ វិស័យ​អប់រំនៅឧត្តម​សិក្សា​ គឺផ្តោតជា​ចម្បង​ទៅលើកម្មវិធីសិក្សា​ដែល​បាន​រៀបចំ​សិស្សឱ្យរួចរាល់​សម្រាប់​អាជីព​ផ្នែក​វិទ្យា​សា​ស្រ្ត​និង​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​តម្រង់​ទិស​​ដែល​តម្រូវ​ឱ្យ​មាន​ជំនាញ​កម្រិត​ខ្ពស់​ ​។ ​វគ្គសិក្សា​មួយ​ចំនួន​កំពុងត្រូវបាន ​តម្រង់​ទិស​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ការ​លើក​កម្ពស់​ជំនាញ​ជាក់លាក់​ ​ជាក់ស្តែងនិង​ ជំនាញប​ច្ចេ​ក​ទេស​។ ការ​អប់រំជាន់​ខ្ពស់​គឺ​ការអប់រំ​ជា​ផ្លូវការ​ដែល​ផ្តល់​ដោយ​ស្ថាប័ន​ឧត្តមសិក្សា ​ហើយ​​ការ​បញ្ចប់​ដោយ​ជោគជ័យ​ត្រូវ​បាន​សម្គាល់​ដោយ​ការ​ប្រគល់​សញ្ញាបត្រ​ពី​សាកល​វិទ្យាល័យ​ ពោល​គឺមានសញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រ ​ សញ្ញាបត្រអនុបណ្ឌិត សញ្ញាបត្របណ្ឌិត ​ឬ​សញ្ញាបត្រ​ផ្សេង​ទៀត​ ​។ ការ​ចូលរៀនក្នុង​ស្ថាប័ន​អប់រំ​កម្រិត​ឧត្តម​សិក្សា (ឧ​ទាហរណ៍៖ មហាវិទ្យាល័យ​សាកលវិទ្យាល័យ​ ឬ​ស្ថាប័នដែលមានកម្រិតស្មើ​) ដែល​ជា​ទូទៅ​តម្រូវ​ឱ្យមាន​វិញ្ញាបនបត្រ​​មធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឬ​​វិញ្ញាបនបត្រ​​​ដែល​មាន​តំលៃ​ស្មើ​។

ឧត្តមសិក្សារួមបញ្ចូលការសិក្សាក្រោយមធ្យមសិក្សាទាំងអស់  ការបណ្តុះបណ្តាលនិងការណែនាំស្រាវជ្រាវនៅស្ថាប័នអប់រំ មានដូចជាសាកលវិទ្យាល័យដែលត្រូវបាន អនុញ្ញាតថាជាស្ថាប័នអប់រំជាន់ខ្ពស់ដោយអាជ្ញាធររដ្ឋ និង រួមបញ្ចូលទាំងសកម្មភាពទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេសដែលបានផ្តល់ឱ្យដែលចាត់ទុកថាជាការអប់រំជាន់ខ្ពស់ មិនមែនត្រឹមតែអ្នកដែលបានធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេលនៅសាកលវិទ្យាល័យធម្មតានោះទេ  ប៉ុន្តែការអប់រំរយៈពេលខ្លី  វគ្គសិក្សា និងការបណ្ដុះបណ្ដាល (ពហុជំនាញ មជ្ឈមណ្ឌល វិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេស និងទម្រង់នានានៃសាលាជំនាញបច្ចេកទេស) ដែលមានរយះពេល 2-3 ឆ្នាំ និង វគ្គសិក្សាដែលទាក់ទងក្នុងការធ្វើឱ្យមានការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ព័ត៌មាន និង ត្រូវបានគេកំណត់ថាជាផ្នែកមួយនៃឧត្តមសិក្សា ឬការអប់រំជាន់ខ្ពស់ដែរ។ ជារួមអាចនិយាយបានថា ការ​អប់រំ​កម្រិត​ឧត្តម​សិក្សាទូទៅ​បាន​ផ្តោ​ត​សំខាន់​លើ​បញ្ហា​បច្ចេកទេស​និង​ទ្រឹ​ស្តី​  រីឯការអប់រំកម្រិតឧត្តមសិក្សាផ្នែកការ​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ គឺ​រៀបចំ​សិស្ស​និស្សិត​ដើម្បី​អនុវត្ត​ជាក់ស្តែងក្នុងការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ ​ឬ​វិជ្ជាជីវៈ​ណាមួយជាក់លាក់​ ។

ស្ថាប័នអប់រំជាន់ខ្ពស់  នៅតាមសាកលវិទ្យាល័យភាគច្រើនផ្តល់នូវមុខងារសំខាន់បីជាគោលដៅអប់រំចម្បងគឺ ការសិក្សា ការស្រាវជ្រាវ និងការរួមចំណែកអភិវឌ្ឍសង្គម។ មុខងារនៃការអប់រំ និង ការស្រាវជ្រាវ គឺដូចជាផ្នែកសងខាងនៃកាក់មួយ មានន័យថា ការស្រាវជ្រាវបានធ្វើឱ្យ​កម្រិតនៃការអប់រំមានកម្រិតខ្ពស់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន និង ច្រាសមកវិញការអប់រំ គឺជាការបណ្តុះនូវធនធានមនុស្សដើម្បីធ្វើការស្រាវជ្រាវ និង​ អភិវឌ្ឍសង្គមជាតិ។ បច្ចុប្បន្ននេះការរួមចំណែកអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិត្រូវ​បានពឹង​ផ្អែងយ៉ាងខ្លាំងពីគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា។ នេះមានន័យថា​ស្ថាប័នអប់រំជាន់ខ្ពស់ត្រូវមានសកម្មភាពដើម្បីធានាឱ្យបានថាចំណេះដឹងដែលបានប្រមូលនិងបណ្តុះបណ្តាល ហើយត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយផ្ទាល់ទៅដល់សង្គមវិញ។ មុខងារទាំងបីនេះត្រូវបានភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទហើយគ្មានមុខងារណាអាចត្រូវបានបំបែកចេញនៅពេលគិតទៅដល់ការអប់រំជាន់ខ្ពស់។

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *